Transfer energii

 

Transfer energii

              Profesor swoją pozycję w świecie nauki zawdzięczał systematyczności i pracowitości. Codziennie po powrocie z uczelni zjadał w domu obiad, a następnie poświęcał dwie godziny na relaks. W zależności od pogody udawał się na spacer lub, gdy aura na to nie pozwalała, czytał coś lekkiego. Uważał, że nie jest to czas stracony gdyż mózg zasługuje na regenerację, a gdyby pracować bez przerwy to mogłoby to odbyć się to ze szkodą dla kreatywności. Natomiast wieczorem nie marnował czasu na telewizję czy inne rozrywki lecz wracał do pracy.

              Na dziś zaplanował zajęcie się pracą doktorską, którą otrzymał do recenzji. Przeczytał uważnie cały tekst, posprawdzał czy zgadzają się przywołane pozycje literatury i przeanalizował wnioski. Doszedł do wniosku, że rozprawa jest napisana przyzwoicie i zgodnie z zasadami obowiązującymi w nauce. Autor wykazał, że posiada wymaganą wiedzę i posługuje się prawidłowym warsztatem naukowym. W przygotowanie i napisanie doktoratu włożył  sporo pracy. Profesor uznał jednak, że żadnego przełomu w nauce to nie przyniesie. Rozprawa miała przyzwoity poziom ale tylko tyle. Autora można było dopuścić do obrony pracy ale na specjalne wyróżnienie to nie zasługiwało. Profesor w tym duchu zamierzał napisać recenzję, ale dopiero kolejnego dnia.  W trakcie swojej kariery akademickiej nauczył się aby nie formułować żadnych wniosków zbyt pochopnie. Wielu kolegów, którzy wyrażali poglądy bez uprzedniego starannego przemyślenia sprawy naraziło się na uszczypliwości lub drwiny. Profesor, zgodnie ze swoim zwyczajem, postanowił przelać na papier wnioski, do jakich doszedł dopiero po przespaniu sprawy.

              Jak co dzień położył się spać przed północą, z poczuciem satysfakcji, że nie zmarnował minionego dnia.  Zapadł w sen szybko. Nie dane mu jednak było spać spokojnie do rana, gdyż pośrodku ciemnej nocy obudził go dźwięk telefonu.  W słuchawce usłyszał nieznajomy, podekscytowany głos:

              - Panie profesorze, musi mi pan pomóc zażegnać niebezpieczeństwo. Mnie nie uwierzą,   ale jeśli wesprze mnie pan swoim autorytetem to być może świat uniknie najgorszego.

              Profesor, wciąż zaspany, nie zdołał przerwać i zapytać kto właściwie dzwoni , gdyż rozmówca głośno i z ekscytacją mówił dalej:

              -Zajmuję się badaniem wzajemnego oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego i zjawisk występujących w atmosferze ziemskiej. Promieniowanie elektromagnetyczne pochodzące od Słońca dostarcza atmosferze energii. Jak pan doskonale wie, przepływ powietrza i ciepła w atmosferze opisują nieliniowe cząstkowe równania różniczkowe. Ponieważ są nieliniowe to opisywane przez nie zjawiska są niestabilne. Energia słoneczna napływa do Ziemi równomiernie, ze stałą intensywnością i z tego samego kierunku. Wobec tego, na zdrowy rozum, rozkład wiatru i temperatury w atmosferze też powinien być równomierny. Wiatr powinien wiać stale w tę samą stronę, a temperatura powinna w sposób  ustalony maleć od równika w kierunku biegunów. Jednak tak nie jest, ze względu na  nieliniowość równań. Wiatry wieją w różnych kierunkach i z różną prędkością, a temperatura zmienia się chaotycznie.  Na szczęście ta niestabilność jest ograniczona gdyż w atmosferze energia jest rozpraszana i zjawiska podlegają tłumieniu. Huragany się pojawiają ale ich prędkość osiąga góra dwieście kilometrów na godzinę. A przecież energii słonecznej starczyłoby aby rozpędzić masy powietrza do znacznie większych prędkości. Pomimo tego, wszystkie zjawiska w atmosferze mają ograniczoną intensywność i z czasem zanikają. Każdy huragan kiedyś wygasa. To znaczy, do tej pory tak było. Niestety, analizując związki równań opisujących pole elektromagnetyczne, czyli równań Maxwella i równań opisujących ruch atmosfery, czyli równań Naviera-Stokesa doszedłem do wniosku, że możliwy jest bardzo niebezpieczny transfer energii, który spowoduje niestabilność atmosfery. Z jednej strony energia zgromadzona w atmosferze może wpływać na częstotliwość fal elektromagnetycznych. Inaczej mówiąc, mogą ulec zmianie kolory jakie znamy. Na przykład niebo stanie się zielone. Z drugiej strony, fale elektromagnetyczne mogą spowodować niekontrolowany wzrost prędkości wiatrów do katastrofalnych rozmiarów. Grożą nam huragany wiejące z prędkością ponaddźwiękową i mające niszczycielską siłę. Żeby uratować planetę należy zbudować gigantyczne stabilizatory. To się wiąże z ogromnymi nakładami finansowymi. Mnie nikt nie uwierzy. Politycy nie wezmą moich ostrzeżeń na poważnie. Pan to co innego. Pan ma wielki autorytet. Może dzięki temu uda się ocalić nasz świat. Możliwość wystąpienia groźnych zjawisk, o których mówię pan też do pewnego stopnia przewidział, chociaż nie do końca. Mam na myśli referat, jaki pan przedstawił na konferencji w 1993 roku. Czytałem te materiały konferencyjne i w pana artykule można znaleźć…

              Profesor wreszcie do reszty  wybudził się ze snu i postanowił przerwać ten słowotok.

              - Panie kolego, ja uczestniczyłem w setkach konferencji i nie pamiętam co napisałem w 1993 roku. Zwłaszcza trudno mi to sobie przypomnieć pośrodku nocy. Niech mi pan da spać. Planeta chyba wytrzyma do rana. Jurto pan na spokojnie wyłoży o co chodzi, najlepiej na piśmie.

              Profesor przerwał połączenie. Kiedy po chwili telefon zadzwonił ponownie, odrzucił rozmowę i zablokował numer.  Starał się zapomnieć o tej dziwnej historii i ponownie zasnąć. Po kilku minutach mu się udało. Budzik, jak zwykle, obudził go o siódmej rano. Profesor, przez chwilę leżał jeszcze w łóżku czekając aż ustąpią resztki senności. Przypomniał sobie nocną rozmowę telefoniczną i uznał, że musiało mu się to przyśnić. Pewnie było to spowodowane wczorajszymi refleksjami nad recenzowanym doktoratem. Mimo woli, profesor uznał, że sen miał związek z marzeniami, które żywił na początku swojej kariery naukowej. Wierzył wtedy, że dokona jakiegoś przełomu w nauce, że tak jak Kopernik wyjaśnił ludziom jak  zbudowany jest układ planetarny, że tak jak Newton wytłumaczył czemu przedmioty spadają, tak i on wyjaśni ludzkości istotę jakiegoś zjawiska i przejdzie do historii nauki. Niestety, z czasem marzenia zgasły w naukowej, codziennej  rzeczywistości. Zaczęło się liczenie publikacji oraz ich cytowań. Ważniejsza stała się ich ilość niż treść. Profesor niechętnie musiał na swój użytek przyznać, że większość jego prac była jak ten recenzowany doktorat – opracowanych prawidłowo pod względem warsztatowym lecz nie wnoszących wiele nowego w rozwój nauki. Jednak te marzenia wciąż tkwiły gdzieś w tyle głowy i wyszły z ukrycia w tym śnie o szalonym naukowcu donoszącym o przerażających, przełomowych odkryciach.

              Profesor wstał z łóżka, wziął do ręki leżący obok telefon. Spojrzał na ekranik, W historii połączeń była rozmowa o godzinie trzeciej czterdzieści siedem, a kilka minut później odrzucone kolejne przychodzące połączenie. Profesor pokręcił głową z niedowierzaniem. Zatem to nie był sen? Rzeczywiście jakiś wariat chciał ratować świat przed czwartą rano?

              Profesor odsłonił żaluzję na oknie i wyjrzał na zewnątrz. Na zielonym niebie świeciło fioletowe słońce, którego promienie padały na różowe liście drzew.

Huragan

 

Huragan

              W wieku sześćdziesięciu lat doszedł do wniosku, że w życiu zarobił już dość pieniędzy, że pora aby z nich skorzystać i zacząć spełniać marzenia. O takim rejsie marzył od kilkudziesięciu lat, od kiedy po raz pierwszy znalazł się na pokładzie wynajętej łódki i doznał tego trudnego do opisania uczucia, jakie ogarnia człowieka gdy żagle idą w górę, łapią wiatr, a łódź pochyla się i i zaczyna rozcinać ton wody.

              Nie należał do ludzi, którym się wydaje, że bezpieczeństwo można kupić za pieniądze. Przygotowywał się do wymarzonego rejsu przez lata. Odbył szereg kursów żeglarskich, poznawał tajniki nawigacji, pływał jako załogant na cudzych jachtach nabierając praktyki. Był w pełni przygotowany do samotnej żeglugi. Kupując jacht starał się zachować złoty środek. Nie szukał żadnego technologicznego potwora zbudowanego z kompozytów po to aby wygrywać prestiżowe regaty. Z drugiej strony zadbał o to aby jego łódź była wyposażona we wszystkie zdobyczy techniki, które nie służyły przekraczaniu granic bezpieczeństwa, lecz to bezpieczeństwo zapewniały.

              Plan rejsu był następujący – najpierw samotne przejście przez Atlantyk w kierunku Karaibów, a następnie wielotygodniowe żeglowanie pomiędzy wyspami. Pierwsza część była wymagająca. Z oceanem nigdy nie ma żartów. Natomiast drugi etap  miał być nagrodą, luźną włóczęgą, czystą przyjemnością bez nadmiernego ryzyka.  Plan przewidywał start w sierpniu, przed jesiennym sezonem tornad.

              Niestety, w dobie zmian klimatycznych tornada nie zawsze trzymają się przewidzianych dla nich sezonów. Gdy był pośrodku oceanu odebrał alert pogodowy mówiący, że od Haiti wędruje cyklon, który tego roku pojawił się szybciej niż można było oczekiwać. Przeanalizował mapy, wykonał obliczenia i doszedł do wniosku, że jeśli zmieni kurs o dwadzieścia stopni ku północy to zdąży uciec przed żywiołem, który do tego czasu powinien już nieco wytracić swą niszczycielską moc.  Zamiar był dobry, zgodny z praktyką żeglarską i pewnie by się powiódł gdyby orkan przesuwał się z zgodnie z przewidywaniami. Jednak jakaś pechowa kombinacja wyżów i niżów sprawiła, że nie osłabł i również zboczył ku północy.

              Samotny żeglarz zrozumiał, że huraganu nie da się uniknąć. Należało wykorzystać krótki czas jaki pozostał do jego uderzenia aby przygotować jacht. Pousuwał z pokładu i pozabezpieczał wszystko co można. Założył liny sztormowe, których można będzie się trzymać gdyby zaszła potrzeba wykonania jakichś prac na pokładzie. Zrobił co było można aby takie prace nie były konieczne.  Miał nadzieję, że ominie największą furię żywiołu. Obliczenia wskazywały, że dosięgnie go jedynie obrzeże orkanu, więc planował sztormować ostro pod wiatr i pod falę kursem, który doprowadzi go na bezpieczny akwen jedynie zahaczając o huragan. Zdjął i zabezpieczył wszystkie żagle, pozostawił jedynie zrefowany do minimalnej wielkości grot. Na wszelki wypadek podał przez radio swoją pozycję i pozostało już tylko czekać.

              Nad horyzontem pojawiło się coś w rodzaju mgły, lecz nie mlecznobiałej, a raczej szaroniebieskiej. Zjawisko przybliżało się w szybkim tempie obejmując coraz większą powierzchnię nieba. Uderzył pierwszy szkwał porywający pianę z powierzchni oceanu. Zrefowany grot jęknął, jacht odchylił się i zaczął uderzać dziobem w nadchodzące fale.  Siła wiatru rosła z każdą chwilą. Każda  z fal była wyższa od poprzedniej.  Wkrótce zamieniły się w góry wodne sięgające powyżej  topu masztu. Jacht początkowo wspinał się na nie. Przychodziło mu to z coraz większym trudem. Wreszcie jedna z fal runęła na pokład i zerwała zrefowany grot. Maszt jakimś cudem ocalał i nadal sterczał ponad pokładem. Sztormowanie pod wiatr nie było dłużej możliwe. Siła huraganu była zbyt wielka. Żeglarz nadludzkim wysiłkiem, ledwo unikając zmycia za burtę przez fale, przedostał się na dziób i  zdołał postawić sztormowy fok o powierzchni niewiele większej od chustki do nosa. Żagielek wypełnił się huraganowym wiatrem. Przez chwilę wydawało się, że wywrotka jest nieuchronna.  Jednak pracujący fok pociągnął dziób jachtu i ustawił go rufą do wiatru i fali.  Nie chodziło już o utrzymanie jakiegokolwiek kursu. Chodziło już tylko o przetrwanie. Jacht płynąc z wiatrem miał większe szanse. Fale doganiały go, unosiły ale nie atakowały z taką furią jak uderzające od dziobu.

              Żeglarz stał w kokpicie za sterem walcząc o to aby utrzymać łódź w linii wiatru. Ustawienie się bokiem do fali oznaczałoby koniec. Miał nadzieję, że starczy mu sił do czasu gdy huragan osłabnie. Walka z żywiołem trwała już wiele godzin. Zaczynał odczuwać oznaki wyczerpania. Nie było mowy o chwili odpoczynku, ani o żadnym posiłku czy chociażby łyku czegoś rozgrzewającego.

              W pewnym momencie chmury się rozeszły i wyjrzał zza nich księżyc.  Gwałtowne porywy wiatru nie słabły lecz niosły dźwięki muzyki. Żeglarz odwrócił głowę i ujrzał zbliżający się statek. Płynął szybko i mijał jacht. Huragan zdawał się go nie sięgać. Czarny kadłub ostrym dziobem rozcinał wzburzone fale. Wyżej widniały białe nadbudówki, a ponad nimi cztery żółte kominy, z których unosiły się kłęby dymu. Transatlantyk majestatycznie mijał jacht. Z jego pokładu dobiegały dostojne dźwięki angielskiego walca granego przez orkiestrę. Po górnym pokładzie, ignorując żywioł, spacerowały panie w zdobnych kapeluszach i panowie odziani we fraki. Kiedy statek wyprzedził jacht na jego rufie dało się dostrzec napis „Titanic”. *

              Od rufy napływała kolejna jednostka. Był to wielki okręt liniowy, wyglądający jak szara, stalowa góra, której sztormowe fale się nie imały. Ponad dziobem, skierowane poziomo w przód leżały równolegle do pokładu potężne lufy artylerii głównej. Śródokręcie najeżone było  bateriami dział średniego kalibru. Nad okrętem górowała nadbudówka zwieńczona mostkiem kapitańskim i dalmierzami artyleryjskimi. Na kadłubie widniała nazwa „Hood”. **

              Spośród wzburzonych fal wyłaniały się kolejne statki.  Obok jachtu przepływał piękny, elegancki, malowany na biało liniowiec  pasażerski o nazwie „Andrea Doria”. *** Za nim podążał prom „Jan Heweliusz”,**** bardziej prostokątny , nie projektowany do imponowania sylwetką lecz do mozolnej pracy przy przewozie setek ciężarówek.

              Wszystkie te statki sunęły majestatycznie, jakby szalejący huragan nie mógł ich dosięgnąć.  Z nieba zniknęły chmury i ukazały się gwiazdy, ten odwieczny GPS, który od zawsze wskazywał drogę ludziom morza. Żeglarz na pokładzie swego jachtu zrozumiał, że nie liczy się już żaden port przeznaczenia. Wiedział, że musi wyruszyć szlakiem wyznaczonym przez mijające go statki, w ślad za tymi co go poprzedziły, a przed tymi, co popłyną za nim.

 

* „Titanic” – angielski transatlantyk, zatonął na Atlantyku po zderzeniu z górą lodową 15 kwietnia 1912 r.

** „Hood” – brytyjski okręt liniowy zatopiony 24 maja 1941 roku w Cieśninie Duńskiej pomiędzy Islandią a Grenlandią w wyniku walki z niemieckim pancernikiem „Bismarck”

*** „Andrea Doria” – włoski transatlantyk zatonął 26 lipca 1956 roku u wybrzeża USA w wyniku zderzenia ze szwedzkim statkiem „Stockholm”.

**** „Jan Heweliusz” – polski prom pasażersko-towarowy zatonął 14 stycznia 1993 roku na Bałtyku podczas sztormu.

Dron

 

Dron

              Ciekawe co kierowało urbanistą, który zdecydował o budowie bloku w tym miejscu. Jedenastopiętrowy wieżowiec powstał pomiędzy leżącą na skraju miasta dzielnicą niskich domków jednorodzinnych a polami uprawnymi rozciągającymi się po horyzont. Był to jedyny tak wysoki budynek w mieście, a najbliższa zabudowa w tej skali znajdowała się w stolicy województwa. Być może pytanie zadane na wstępie zostało źle sformułowane, gdyż decyzji tej nie podjął żaden urbanista. Obecnie mogłoby to wynikać z chęci dewelopera aby wtłoczyć maksymalną liczbę mieszkań w posiadaną działkę. Jednak blok powstał w czasach, gdy nie było jeszcze deweloperów. Możliwe, że o jego lokalizacji zdecydował jakiś ambitny sekretarz partii, który chciał pokazać, że nie ma żadnych kompleksów wobec Nowego Jorku.

              W wieżowcu mieściło się ponad pięćdziesiąt mieszkań. Często mówi się, że w blokach nie tworzą się więzi sąsiedzkie, że żyje się w nich anonimowo, nie wiedząc kto mieszka za ścianą. W tym przypadku tak nie było. Oczywiście, jak zawsze znalazło się kilku odludków, którzy nawet nie powiedzą „dzień dobry” w windzie, ale generalnie ludzie się zżyli. Wyrazem tego było zapraszanie na imieniny lub urodziny sąsiadów, lub nawet organizowanie sąsiedzkich spotkań towarzyskich bez specjalnej okazji. Jedna z takich imprez odbywała się u państwa Kowalskich na drugim piętrze.  Zaproszeni byli wyłącznie sąsiedzi z bloku. Rozmawiano, jak to przy takiej okazji, o wszystkim. Kiedy już omówiono pogodę, politykę i plany na wakacje konwersacja zeszła na zalety mieszkania w tym wieżowcu. Chwalono spokojną lokalizację, dobre relacje sąsiedzkie i piękne widoki z górnych pięter na pola, zwłaszcza w okresie gdy na żółto kwitnie rzepak. W pewnym momencie odezwała się pani Aneta z jedenastego piętra:

              - Ja to bym się nigdzie stąd nie wyprowadziła. Nie mogłabym mieszkać na osiedlu, gdzie tuż za oknami miałabym sąsiednie domy.  Mnie nikt do mieszkania nie zagląda. Mam piękny widok i nie muszę zasłaniać okien. Mogę sobie bez obawy chodzić rozebrana z łazienki do sypialni.

              Wieczorem pani Krystyna z czwartego piętra komentując po powrocie do mieszkania  przebieg imprezy powiedziała do męża:

              - No powiedz tylko, z tej Anety to niezły numer. Niech sobie łazi rozebrana po mieszkaniu, mnie tam nic do tego. Ale żeby się tym chwalić przy ludziach? To już przesada.

              Wypowiedź pani Krystyny usłyszał przez uchylone drzwi jej syn, licealista, i wizja pani Anety paradującej w negliżu po mieszkaniu przemówiła mu do wyobraźni. Był on posiadaczem drona i postanowił go wykorzystać. Wieczorami zamykał się w pokoju, ukradkiem wypuszczał go przez okno i kierował na wysokość jedenastego piętra.

              Unoszący się wieczorami na tle nieba dron nie uszedł uwadze ludzi. Stał się tematem do rozmów i powodem spekulacji na temat celu w jakim lata w pobliżu bloku.  Wysnuwano różne teorie.

              - Mówię pani, to chodzi o segregację odpadów. – rzekła jedna sąsiadka do drugiej. – ludzie wrzucają wszystko do zmieszanych i Urząd Miasta postanowił zrobić z tym porządek. Filmują z tego drona kto gdzie co wrzuca i będą podnosili opłaty za wywóz śmieci jak kogo złapią na łamaniu zasad segregacji.

              Ta teoria zaczęła cieszyć się popularnością wśród mieszkańców bloku w wyniku czego efektywność segregacji odpadów wzrosła.

              Kierownik administracji rzekł do swojego zastępcy:

              - Słyszałeś o tym dronie co lata wokół wieżowca? Mówię ci, to chodzi o badanie efektywności energetycznej budynku. Robią zdjęcia termowizyjne i za chwilę naślą na nas inspektorat budowlany.

              W efekcie uchwalono nowy plan remontów przewidujący docieplenie bloku.

              Dwaj właściciel psów podczas wieczornego spaceru ze swoimi pupilami odbyli następującą rozmowę:

              - Ludzie się skarżyli, że psy paskudzą na trawnikach.  Przypuszczam, że Urząd Miasta wysłał tego drona aby sprawdzał, czy wszyscy sprzątają kupy.

              - Trzeba będzie się pilnować. Przyznam, że nie zawsze chciało mi się schylać, ale teraz nie ma wyjścia.

              Domki jednorodzinne stojące w pobliżu bloku nie były przyłączone do sieci centralnego ogrzewania.  Niektóre były wyposażone w piece gazowe, ale w wielu używano kotłów na węgiel. Nierzadko zdarzało się, że po zmroku palono w nich śmieciami, w wyniku czego nad osiedlem płożyły się żółtawe dymy. Teraz jednak rozeszła się plotka, że wydział ochrony środowiska wysłał drona aby monitorować jakość dymów unoszących się z kominów. Zaczęto więc palić brykietami i porządnym węglem.

              Kierowcy zamieszkali w wieżowcu dotychczas parkowali byle jak, nierzadko wjeżdżając na trawniki, na skutek czego powstawały w nich błotniste dziury. Ktoś puścił jednak w obieg przypuszczenie, że Straż Miejska nagrywa z drona nieprawidłowo zaparkowane auta i będzie wystawiać mandaty. Kierowcy zaczęli się pilnować i przestrzegać przepisów.

              Wszystko zatem szło ku lepszemu. Poprawiła się jakość powietrza na osiedlu, śmieci były prawidłowo segregowane, trawniki były wolne od psich kup i nie rozjeżdżane kołami. Budynek czekał na remont elewacji. Niestety, pani Aneta również spostrzegła unoszącego się za jej oknami drona i zaczęła zasuwać wieczorem zasłony. Dron przestał latać   i wszystko wróciło do normy.