piątek, 13 listopada 2026

Mogiła wuja Leona

 

Mogiła wuja Leona

              Patryk o  tajemnicy otaczającej grób wuja Leona przypominał  sobie co roku w okresie Wszystkich Świętych. Później, w gorączce codziennych spraw, wylatywało mu to z głowy aby powrócić kolejnej jesieni przy okazji wizyty na cmentarzu.

              Lepszym niż grób określeniem byłaby mogiła, gdyż miejsce wiecznego spoczynku wuja Leona było ziemnym kopczykiem zarastającym trawą i chwastami, wyposażonym jedynie w niewielką kamienną tablicę z nazwiskiem  i datami narodzin oraz śmierci. Napis po latach był już ledwo czytelny. Do tego mogiła ta ulokowana była w odległej części cmentarza pośród jeszcze skromniejszych i w większości zapomnianych, zaniedbanych grobów. Samo to już stanowiło zagadkę, mając na uwadze, że przy głównej alei znajdował się solidny, granitowy grobowiec, w którym pochowani byli wszyscy zmarli członkowie rodziny. Wszyscy poza wujem Leonem.  Spoczywał tam dziadek Patryka, będący bratem wuja Leona, żona dziadka oraz rodzice Patryka.  Nie było jasne dlaczego wuj Leon został na wieczność zesłany na mało prestiżowe peryferie nekropolii. Dodatkowym powodem, dla którego Patryka ciekawiła mogiła wuja Leona było to, że, zgodnie z napisem na nagrobku wuja, obaj urodzili się w tym samym dniu. Skoro wielu ludzi wierzy w to, że cechy oraz losy ludzi urodzonych pod tym samym znakiem zodiaku są podobne, to tym bardziej powinno to dotyczyć ludzi urodzonych pod tą samą datą. Jeśli ktoś nie wierzy w astrologię, to jest jeszcze genetyka, będąca już niekwestionowaną dziedziną naukową. Skoro Leon był bratem dziadka Patryka to posiadali wiele wspólnych genów.  Z tych powodów Patryk czuł z wujem Leonem jakąś intuicyjną więź i podświadomie wierzył, że ich losy są w pewien sposób powiązane.

              Szkopuł w tym, że losów wuja Leona w zasadzie nie znał, bo rodzina tego istnienie tego krewnego ignorowała. Wszyscy zachowywali się jakby nie istniał. Jedynym  wyjątkiem był ojciec Patryka. Kiedy jeszcze rodzice żyli i wspólnie z Patrykiem odwiedzali na Wszystkich Świętych rodzinny grobowiec co roku powtarzała się podobna sytuacja. Kiedy już złożyli wiązanki i zapalili znicze na grobie dziadków Patryka, jego ojciec, nieśmiało i niepewnie mówił:

              - To może ja bym jeszcze poszedł zapalić świeczkę wujowi Leonowi?

              Mama na to wzruszała ramionami i mówiła coś w rodzaju:

              - Idź, jeśli uważasz, że powinieneś. My tu na ciebie z Patrykiem  zaczekamy.

              Ojciec znikał pośród grobów, po kilku chwilach wracał, udawali się wspólnie do domu i nikt wuja Leona więcej nie wspominał.  

Któregoś roku, gdy ojciec jak zwykle wspomniał o zapaleniu świeczki wujowi Leonowi Patryk zapytał czy może z nim  pójść. Matka wywróciła oczami, ojciec zgodził się, aczkolwiek nie bez zawahania.  Wtedy to Patryk po raz pierwszy zobaczył mogiłę wuja Leona i z nagrobka dowiedział się, że są urodzeni pod tą samą gwiazdą.  Od tej pory co roku szedł z ojcem aby zapalić wujowi świeczkę. Kilka razy próbował zapytać ojca o wuja Leona ale ten zawsze unikał odpowiedzi.

- Tato, dlaczego wuj nie jest pochowany w rodzinnym grobowcu?

-  No bo…- ojciec na chwilę zawiesił głos, a zaraz po tym powiedział – Popatrz tylko na ten grób. Ale tu zniczy! Ktoś poszedł po całości. Nie rozumiem czemu ludzie tak przesadzają. Chyba po to aby popisywać się przed innymi. No bo zmarłym wystarczyłby jeden znicz na znak pamięci.

I tak co roku. Ojciec zawsze zmieniał temat, a Patryk nigdy nie zdobył się na to aby go przycisnąć i dowiedzieć się czegoś o wuju Leonie.  No i już nie przyciśnie i się nie dowie skoro ojciec i matka, nieco przedwcześnie, zmarli.

Z daty na nagrobku wynikało, że wuj Leon zmarł gdy Patryk miał cztery lata.  W ogóle nie pamiętał jego pogrzebu. To jeszcze dawało się zrozumieć. Być może rodzice uważali, że dziecku w tym wieku należy oszczędzić ceremonii pogrzebowych. Może ojciec poszedł na pogrzeb sam zostawiając Patryka z matką. A może poszli oboje organizując dla syna kogoś do opieki. Dziwne było to, że Patryk nie tylko nie pamiętał pogrzebu, ale w ogóle nie pamiętał aby w rodzinie wspominano o śmierci wuja Lepna. W końcu odejście  tak bliskiego krewnego to ważne wydarzenie, to coś, o czym się pośród bliskich mówi. Czterolatek już orientuje się w tym co się wokół dzieje i rozumie z tego więcej niż sądzą dorośli. Pomimo tego śmierć i pogrzeb wuja Leona jakoś zupełnie nie zapisały się w pamięci Patryka.

Wszystko to nie dawało mu spokoju.  Tajemnica wuja Leona, z którym Patryk czuł się w jakiś niewytłumaczalny sposób związany, szczególnie mocno intrygowała go w tym roku. Powodem było to, że skończył czterdzieści osiem lat, czyli był w wieku, w którym wuj Leon, zgodnie z napisem na tablicy nagrobnej, zmarł. Patryk czuł jakiś imperatyw zmuszający do wyjaśnienia tajemnicy wuja. Nie miało to racjonalnych podstaw, ale czuł, że w jakiś sposób jest to związane z jego własnym losem.  

Poszukiwania zaczął od internetu. Wpisał imię i nazwisko wuja w przeglądarkę ale nic to nie dało. Pojawiło się, rzecz jasna, nieco osób o tym samym imieniu i nazwisku, ale po przeczytaniu szczegółowych informacji, za każdym razem okazywało się, że nie chodzi o wuja. Zresztą nic dziwnego. Wuj nie żył od czterdziestu czterech lat, a zatem zmarł w czasach gdy internetu jeszcze nie było, więc nic dziwnego, że się w nim nie znalazł.  Wuj nie był widać na tyle znaczącą postacią aby trafić do sieci pośmiertnie. Patryk liczył, że znajdzie jakieś lokalne gazety w postaci cyfrowej. Natrafił jedynie na zdigitalizowane czasopisma ogólnokrajowe. Przejrzał je za okres zbliżony do daty śmierci wuja ale bez rezultatu. Poważne gazety zakończenia żywota Leona nie odnotowały, a lokalnych wiadomości z tego okresu w internecie nie było.  Pomimo tego Patryk nie zrezygnował.  Wybrał się do redakcji lokalnego tygodnika, który w jego mieście wychodził od kilkudziesięciu lat i poprosił o dostęp do archiwum. Kiedy uzyskał zgodę zaczął przeglądać numery z roku śmierci wuja Leona.  W jednym z nich znalazł to czego szukał. Na przedostatniej stronie znalazł artykuł zatytułowany „Tragiczne skutki ataku nożownika”.  Była w nim mowa o tym, że Leon K. rzucił się z nożem na przypadkowych przechodniów i zabił troje z nich. Motywy tego ataku były nieznane, gdyż napastnik uchodził za spokojnego obywatela, który nie wchodził poprzednio w konflikt z prawem. Gazeta opisywała, że na pomoc napadniętym przechodnim pospieszył patrol milicji. Ponieważ Leon K. nie reagował na wezwania do zachowania spokoju, a przeciwnie, rzucił się z nożem na milicjantów, ci po oddaniu strzałów ostrzegawczych, w obronie własnej zastrzelili napastnika.

Tajemnica wuja Leona wyjaśniła się. Nic dziwnego, że rodzina nie przyjęła go do rodzinnego grobowca i starała się wymazać go z pamięci. Patryk myślał o tym przez całą drogę do domu. Gdy do niego dotarł, udał się do kuchni, i nadal myślał o wuju ostrząc duży nóż do  mięsa.

 

czwartek, 15 października 2026

Platan

 

Platan

              Platan przez te dziesięć lat właściwie się nie zmienił. Tak mu się przynajmniej wydawało. Młode drzewa mają co roku dostrzegalne przyrosty, ale gdy już osiągną pewien wiek i rozmiar to w kolejnych latach wypuszczają jedynie niewielkie  nowe pędy. Ten platan był już wiekowy. Gdyby porównać zdjęcia sprzed dziesięciu lat z aktualnymi to pewnie dałoby się zauważyć różnicę. Ale bez tego drzewo wydawało się takie samo jak jego obraz, który zachował w pamięci.

              I wtedy i teraz platan wydawał się esencją atmosfery późnego, śródziemnomorskiego lata. Jego liście były wielobarwne. Niektóre wciąż zielone, inne już pożółkłe lecz nadal wiszące na gałęziach, a u podnóża drzewa, wokół jego łaciatego pnia leżało już sporo opadłych, brązowych i zeschniętych. Nie było wiatru, a niebo stanowiące tło dla platana było niebieskie, lecz już lekko przybladłe w oczekiwaniu na nadchodzącą jesień. Cały obraz był stonowany, bez ostrych kolorów. Tworzył atmosferę spokoju i odpoczynku zwłaszcza gdy spojrzało się na niego przez szkło kieliszka z białym winem, które tak naprawdę nie było białe lecz lekko złociste.

              Wtedy, dziesięć lat temu, pod platanem panowała ta sama senna, leniwa, lekko melancholijna atmosfera. Zmieniły ją jej słowa. Wybrali się na te wspólne wakacje po kilku miesiącach związku, który wydawał się udany. Dlatego to co usłyszał było dla niego bolesnym zaskoczeniem. Powiedziała, że się na nim zawiodła. Liczyła na szalone wakacje, a on okazał się nudny. Zamiast się bawić tylko wylegiwał się na plaży, czytał, gapił się na platan i niemal do niej nie odzywał. Oświadczyła, że po powrocie koniec z ich znajomością i nie dała się w żaden sposób przekonać do zmiany tej decyzji.  Przeżył to ciężko.

              Spotkał ją ponownie, przypadkiem, kilka tygodni temu na zakupach w galerii handlowej. Nie zmieniła się wiele. Rysy jej twarzy, poprzednio pełnej jak u nastolatki, nieco się wyostrzyły, ale dzięki temu wydawała się jeszcze bardziej atrakcyjna. Spod urody można było łatwiej dostrzec osobowość.  Ich oczy się spotkały i przez chwilę oboje zastygli w bezruchu. Ona odezwała się pierwsza.

              - Cześć! Co u ciebie?

              Dobre pytanie. Weź, człowieku, i streść ostatnie dziesięć lat w kilku zdaniach. Nie podjął się tego zadania, więc rzekł:

              - W porządku. A ty?

              - Też. W zasadzie w porządku.

              Znów chwila ciszy, i znów ona ją przerwała.

              - Słuchaj, może wstąpimy na kawę? Skoro już na siebie wpadliśmy… Tu gdzieś jest jakaś kawiarenka.

              Zgodził się. Znaleźli lokal, a w nim stolik ustawiony w zacisznym kącie, gdzie dało się rozmawiać bez przekrzykiwania muzyki dobiegającej z korytarza galerii. Zamówił podwójne espresso, a ona cappuccino. Przez dłuższą chwilę opowiadali sobie nawzajem o tym co wydarzyło się w ich życiu od czasu rozstania. Praca, sukcesy i niepowodzenia, mieszkania, kredyty, te sprawy. Okazało się, że pod względem materialnym oboje sobie dobrze radzą. Ona pierwsza zdecydowała się zadać osobiste pytanie:

              - Jesteś teraz z kimś?

              - Było kilka związków ale żaden nie przetrwał.

              - Dlaczego? – zapytała wyraźnie zaintrygowana.

              Powinien powiedzieć, że dlatego, że żadna z nich nie była taka jak ona. Nie zdecydował się jednak przyznać, że wciąż za nią tęskni, że nie dał rady o niej zapomnieć.

              - Jak to się mówi, niezgodność charakterów i wzajemnych oczekiwań. Sama wtedy, na koniec, powiedziałaś, że jestem nudny.

              Zareagowała gwałtownie.

              - Byłam głupia. Tak jak ty, też próbowałam później z kimś się związać ale też mi nie wyszło.  Niestety, ci, co nie są nudni tylko zabawowi, okazują się na koniec nieodpowiedzialni. Wciąż by się tylko bawili. Nie potrafią dorosnąć i podjąć poważnej decyzji. Nie chcą wziąć odpowiedzialności za swoje i czyjeś życie. Do tego z reguły zabawa z jedną dziewczyną wystarcza im tylko na pewien czas, a później kombinują jak by tu zmienić model na nowszy.

              Opuściła na chwilę wzrok. Przez dłuższy czas milczała. Na koniec spojrzała mu prosto w oczy i cichym głosem spytała:

              - Myślisz, że moglibyśmy spróbować jeszcze raz od nowa?

              Przez chwilę zastanawiał się jak odpowiedzieć. Nie chciał stracić tej drugiej szansy, którą niespodziewanie otrzymał, ale nie chciał też zareagować nadmiernie entuzjastycznie. Zbyt dobrze pamiętał te jej słowa sprzed dziesięciu lat. Bał się, że rany, które tak długo się goiły mogą się na nowo otworzyć.

              - Spróbować zawsze można. Mogę obiecać, że postaram się być mniej nudny. Ale wiesz jak to jest. Da się udawać kogoś innego od tego kim się jest ale po jakimś czasie prawdziwy charakter wychodzi na jaw. Nie można przez całe życie odgrywać nie swojej roli. To nie jest recepta na szczęście.

              - Przepraszam cię za to co wtedy mówiłam. To było głupie i niesprawiedliwe. Zmądrzałem od tamtej pory i wiem, że popełniłam błąd. Nie oczekuję że staniesz się inny, że będziesz zabawowy i zmienisz moje życie w szalony bal. Chciałabym spróbować znowu być z tobą, takim jakim jesteś. W gruncie rzeczy, chyba przez całe te lata gdzieś w tyle głowy miałam myśl, że zrobiłam głupstwo i spieprzyłam fajną relację. Zrozumiałam to w chwili kiedy cię przed chwilą ponownie spotkałam. Bałam się zapytać czy kogoś masz, bo wtedy nie miałabym prawa pakować ci się w życie i utrudnić relację jaką zbudowałeś. Może nie powinnam mówić tego tak wprost, ale skoro jesteś sam i skoro nie zareagowałeś z niechęcią na mój widok to chciałabym naprawić to co zepsułam dziesięć lat temu. Czy dasz mi tę szansę?

              - Tak. Skoro jesteś ze mną szczera, to przyznam, że wciąż nie mogę o tobie zapomnieć. Chcę spróbować od nowa. Ale mam jeden warunek. Aby zacząć na nowo pojedźmy na wakacie w tamto miejsce gdzie wtedy to się skończyło.

***

              Platan przez te dziesięć lat właściwie się nie zmienił. Spoglądali na niego przez szkło kieliszków z białym winem, które tak naprawdę nie było białe lecz lekko złociste. Wokół panował ta sam senny nastrój późnego, śródziemnomorskiego lata, lecz tym razem nie było w nim nostalgii. Uśmiechali się do siebie i byli szczęśliwi.

              - To jak myślisz? – spytała- Uda nam się?

              - Uda się. Właściwie już się udało.

              - Powiedz mi, dlaczego chciałeś ponowne przyjechać w to miejsce? To było dość ryzykowne. Mogło obudzić złe wspomnienia.

              - Byłem pewien, że nam się uda i żadne wspomnienia w tym nie przeszkodzą. Ale chciałem odczarować złe skojarzenia jakie miałem z tym platanem po tamtej rozmowie. No bo przecież to drzewo nie jest niczemu winne.

             

wtorek, 15 września 2026

Trzy

 

Trzy

              Pan Czesław co prawda zajmował w Urzędzie Miasta stanowisko mało eksponowane, jednak posiadał pewien wpływ na interpretację  niezbyt jasno sformułowanych przepisów.  Cieszył się wobec tego pośród interesantów Urzędu opinią człowieka, który tak potrafi przygotować pismo zawierające urzędową wykładnię aby petenci byli zadowoleni. Swoje zadowolenie byli oni skłonni wyrazić w postaci nieopodatkowanych dowodów wdzięczności. 

              I tak to szło aż do kolejnych wyborów samorządowych, które wygrało ugrupowanie  startujące z listy numer trzy. Po objęciu władzy w Radzie Miasta zwycięzcy politycy doprowadzili do zwolnienia pana Czesława pod zarzutem korupcji. Z tym faktem on nie mógł się pogodzić. Jaka korupcja? Czy to jego wina, że parlamentarzyści nie potrafią jasno sformułować ustaw? Czy jest coś złego w tym, że on pomagał ludziom wybrnąć z gąszczu przepisów? Kto zabroni się zrewanżować człowiekowi za pomoc? Jednak nic nie mógł poradzić na to co go spotkało ze strony lokalnych polityków z listy numer trzy.

              Ta cyfra „3” stała się jego obsesją. Nagle uświadomił sobie, że trójka kojarzy się złowrogo. Wystarczy przypomnieć Trzecią Rzeszę. A szerzej patrząc państw Osi  było trzy: Niemcy, Włochy i Japonia. Ukraina niby do tej osi nie należała ale była blisko. A ile zębów ma harpun w jej herbie? O tym, że nie jest osamotniony w przekonaniu o złowrogim znaczeniu cyfry „3” utwierdził pana Czesława fakt, iż wielkie firmy informatyczne nie stosują systemu dziesiętnego tylko binarny. Używają tylko zera i jedynki. Nawet z dwójki zrezygnowali żeby nie być za blisko trójki. A przecież ci informatycy mają łeb na karku i  wiedzą co robią.  Trochę nie pasowała do tej teorii kwestia Trójcy Świętej, bo ta przecież kojarzy się pozytywnie. Jednak po przemyśleniu sprawy pan Czesław uświadomił sobie, który to naród stworzył o niej opowieść. A oni jak wiadomo zawsze coś chachmęcą.

              Pan Czesław przez moment chciał podjąć walkę z ludźmi stojącymi za trójką. Ogarnęło go jednak przerażenie, gdy uświadomił sobie jak potężne są to siły. Ile lilii jest w herbie Bourbonów? A ile koron w herbie Szwecji? Prosty człowiek w konfrontacji z takimi elitami nie ma szans. Oni zresztą wprost dają do zrozumienia żeby z nimi nie zadzierać. Co mówi trzecia zasada dynamiki? Na każdą akcję będzie odpowiedź z taką samą siłą. Jeszcze bardziej złowrogo brzmi trzecia zasada termodynamiki. Niby coś tam mowa o entropii ale pomiędzy wierszami mowa jest o tym, że cię mogą sprowadzić do zera bezwzględnego. Te elity wcale się nie maskują. Otwarcie grożą każdemu kto z nimi zadrze.

              Żeby ludzie za dużo samodzielnie nie myśleli to te trójkowe elity wymyśliły i  promują sudoku. Kwadraciki po trzy kratki na trzy, a tych kwadracików też jest trzy na trzy. I ludzie zamiast zastanawiać się nad tym kto nimi manipuluje wpisują w to cyferki. Jednak nie  z panem Czesławem takie numery. Postanowił nie dać się ogłupić elitom i rozwiązać sudoku bez użycia trójek. Próbuje do tej pory bo nie jest łatwo wygrać z tak potężnym układem.